|
Về hai
bài hát
“Từ giă kinh thành” và “Trở về” của nhạc sĩ Châu Kỳ
Có anh bạn trẻ bên bờ biển
miền Đông vừa rồi chả biết nhớ kỷ niệm ǵ của trên bốn mươi năm về trước,
đă yêu cầu tôi đàn và hát bài “Từ giă kinh thành” của Châu Kỳ ( lời Hồ Đ́nh
Phương) rồi gửi cái “audio file” cho anh ấy nghe v́ đă lâu anh ấy không
nghe ai hát bài này !
Bài ấy th́ tôi không lạ,
bởi nó là một trong ba bài hát của Châu Kỳ mà tôi rất thích khi c̣n nhỏ .
Hai bài kia là “Trở về” ( tiết điệu “Blues” ) và “Nhạc sĩ trong sương chiều”
(“Tango” ) . Bài “Trở về” th́ sau năm 75 ở hải ngọai vẫn thấy được hát lai
rai trên các CD hay băng nhạc; c̣n hai bài kia th́ chả mấy thuở ! Cứ bảo là
“nhạc mới” với “nhạc xưa” nhưng trong số cả ngh́n bản “nhạc mới” sau năm
75 th́ ai khác sao không biết, riêng tôi vẫn cảm thấy chưa có bài nào về
mặt giai điệu có thể sánh đuợc với hai bài hát “cũ kỹ” như “Trở về” và
“Nhạc sĩ trong sương chiều” của ông Châu Kỳ. Chưa nói ǵ đến việc so sánh
với tác phẩm của các tác giả thuộc lớp kỳ cựu khác !
Hồi c̣n nhỏ, khi nghe mấy
bài hát đó th́ tôi không mấy quan tâm về “lai lịch” của mỗi bài. Ngày đó tôi
chỉ cần biết có mỗi việc là cái ǵ ḿnh cảm thấy hay th́ nghe, cái ǵ không
cảm thấy hay th́ không nghe ! Đơn giản có vậy !
Khi lớn lên tí nữa, tức là
khỏang mười ba mười bốn tuổi, nghe giọng hát của ông Châu Kỳ có âm hưởng
miền Trung th́ tôi đóan ông là người miền Trung. Thấy ông hát trên Đài Phát
Thanh Sàig̣n th́ tôi đóan là ông từ miền Trung vào Sàig̣n v́ công ăn việc
làm hay v́ cái ǵ đấy cho nên ngày từ giă Cố Đô Huế th́ mới có nét nhạc buồn
năo nuột đến như thế ! Rồi tôi cũng suy diễn ra rằng một ngày đẹp giời nào
đấy th́ ông lại có dịp trở về cố quận nhưng rồi “cảnh cũ người xưa đâu tá
?”, như trong một câu Thơ xưa, cho nên mới có cái buồn man mác nơi bài “Trở
về” !
Hóa ra là không
phải ! Đọc tài liệu đó đây th́ mới biết rằng bài “Trở về” là bài đầu tay của
tác giả, đâu từ thời đầu thập niên 40, c̣n bài “Từ giă kinh thành” th́ măi
đến đầu thập niên 50 mới xuất hiện. Những người biết chuyện đă kể lại rằng
bài hát “Trở về” đánh dấu thời điểm năm 43 khi tác giả từ Huế vội vă về
Thanh Hà ( vẫn thuộc Thừa Thiên ) v́ có tin lũ lụt tàn phá. Về đến nơi th́
ông hay tin là mẹ ḿnh đă bị nước cuốn trôi đi !
Dạo xưa khi nghe bài “Trở
về” th́ tôi cứ mường tượng h́nh ảnh của một sự “trở về” quê cũ với những buồn
vui lẫn lộn mà bất kỳ ai trên bước-đời như thế cũng dễ cảm nhận đại để như
nhau. Hóa ra cái buồn thiết tha và sâu lắng trong bài hát không chỉ phát
xuất từ một nỗi buồn mang ít nhiều tính chất “ước lệ” như trong một tác
phẩm nghệ thuật.
Chả trách mà Cụ Nguyễn Du
xưa kia làm xong tác phẩm đến cỡ như thế mà vẫn cứ băn khoăn không biết rồi
ra có ai hiểu đuợc ḷng ḿnh hay không !
Anh bạn trẻ của tôi bên bờ
biển miền Đông yêu cầu tôi đàn và hát bài “Từ Giă Kinh Thành”. Tiện tay, tôi
đàn luôn bài “Trở Về” ! Lúc nào ranh rảnh một chút th́ sẽ đàn tiếp bài “Nhạc
Sĩ Trong Sương Chiều” để người “thời nay” dễ lại có dịp so sánh cái “xưa” và
cái “nay” !
Thanh Trang
Nam
Cali. Mùa Thu 2005
|
