Các báo mấy tuần qua đưa tin nhạc sĩ Khánh Băng mất hôm mùng một Tết, đầu năm Ất Dậu vừa rồi. Cứ mỗi lần có ai nhắc đến người nhạc sĩ này thì tôi nhớ đến  hai bài hát của ông:”Vọng ngày xanh”, một thời nổi tiếng qua giọng hát của nữ ca sĩ Bạch Tuyết, và bài “Trăng Vũng Tàu” mà xưa kia tôi chỉ nghe một đôi lần trên Ðài Phát Thanh Quốc Gia. Tôi nhớ đến bài  “Trăng Vũng Tàu” trước hết vì phát xuất từ những kỷ niệm riêng của thời còn nhỏ với thành phố Vũng Tàu; hễ bao giờ có ai nhắc đến chữ “biển” hoặc có đi đến bât kỳ một  bờ biển nào là tôi lại nhớ đến Vũng Tàu. Mà sau này có dịp đọc ít dòng về thân thế của nhạc sĩ Khánh Băng thì tôi mới biết là ông sinh ra ở Vũng Tàu năm 1935. Như vậy là ông hơn tôi khoảng một “giáp”.  Tôi nhớ đến bài “Trăng Vũng Tàu” của Khánh Băng là bởi bản nhạc đó có âm hưởng của nhạc Hạ-uy-di; mà ngày còn trẻ khi tập đàn guitare thì tôi xử dụng cả guitare thường lẫn “guitare Hawaienne”.

Nhưng tôi nhớ đến ông Khánh Băng nhiều hơn hết – tôi không từng quen biết ông- là qua một bản đàn, bài “A certain smile” ! Đầu đuôi như sau:

Thời cuối thập niên 50, phong trào tổ chức “Bals de famille” (“Dạ Vũ Gia Đình”) bắt đầu rộ lên ở Sài-gòn; phần lớn là do các cô các cậu học sinh tổ chức tại nhà bố mẹ. Chỉ có một cái phiền: Cô cậu nào mà bố mẹ khá giả một chút, có nhà cửa rộng rãi một chút thì may ra còn tổ chức đuợc các cuộc “nhảy đầm tại gia” nọ, còn bằng không thì cũng khó ! Mà của đáng tôi, cho dù là cỡ “biệt thự” (“Villa”) đi nữa thì ở Sài-gòn ngày đó, có là biệt thự cỡ lớn nhất thì phòng khách cũng chỉ chưa đuợc khỏang  bốn năm chục người đã là hết mức; còn nếu thuộc lọai “lầu đúc”, hai tầng, thì phòng khách ở tầng dưới  cũng chỉ chứa đuợc chừng vài chục người chen chúc nhau như cá hộp, kể cả “ban nhạc bỏ túi” chừng dăm ba người, hoặc thường thì là người ta khiêu vũ từ nhạc ở máy quay đĩa. Mà giá như âm thanh đuợc như dàn âm thanh lọai “Bose” ngày nay thì còn nói mà làm gì. (Một nước nghèo mà học thói ăn chơi theo kiểu các nước giàu có ở phương Tây thì nó là như thế) !

Vậy thì một đêm nọ, tôi ngày ấy khỏang mười tám tuổi, tôi tham dự một buổi “khiêu vũ gia đình” tại nhà một anh bạn ở đuờng Phan Đình Phùng. Địa điểm là một căn “lầu đúc”.

Đám trẻ chen chúc nhau trong một căn phòng với một “ban nhạc bỏ túi” gồm không quá năm người, với tôi đàn guitare và hát hỏng  “phụ diễn” nữa là sáu ! Một nửa chen chúc nhau  ở bên trong, còn một nửa thì kéo nhau ra ngòai sân chuyện trò linh tinh. Khỏang khuya khuya, tôi đứng phía ngòai cổng với mấy tay bạn khác chuyện trò cười cợt với nhau thì trên đuờng Phan Đình Phùng lúc bấy giờ đã vắng hoe chợt thấy một nhóm đàn ông con trai gồm bốn người đang đi lững thững ngang qua đấy. Nghe tiếng nhạc xập xình từ bên trong vọng ra thì bốn người ấy dừng lại. Một cậu trong bọn tôi nói:”A ! Nhạc Sĩ Khánh Băng tụi mày ơi” ! Cậu ta bước ra đuờng chào hỏi người mà cậu ta nhận diện ra là “nhạc sĩ Khánh Băng”. Hai bên to nhỏ cái gì đấy với nhau, và thề là đám bốn người lạ mặt kia cùng kéo vào bên trong. Anh bạn của tôi chờ cho xong một điệu nhạc khiêu vũ, cầm lấy “micro” nói với mọi người:”Chúng ta vừa có nhạc sĩ Khánh Băng bước vào đây; xin mời nhạc sĩ solo một bải cho mọi người cùng nghe”! Anh Khánh Băng giơ tay chào mọi người, nhận cây ghi-ta điện từ tay anh chàng xử dụng ghi-ta điện của “ban nhạc bỏ túi” và ngồi xuống cái ghế mà một cậu kéo lại gần để anh ngồi. Thấy cây ghi-ta của tôi dựng dọc theo bờ tường, Khánh Băng nhìn quanh hỏi khẽ:”Ai đàn ghi-ta vậy ?” Tôi nói:”Em đây !” Anh hỏi:”Cậu có thuộc bài “A certain smile” ? Tôi hỏi:”Bài mà Johnny Mathis vẫn hát ?” Khánh Băng đáp:”Nó đấy !” Anh tiếp: “Tôi sẽ đàn ton Sol ; cậu phụ họa đuợc đến đâu thì cứ thế mà phụ họa; cho có vừa điện vừa tiếng ghi-ta thường”. Tôi nghe mà lúng túng; mình chỉ chơi ghi-ta theo dạng “amateur” thì làm sao mà dám “phụ họa” cho hạng “nhà nghề” ? Tôi nói như thế thì anh ấy bảo:”Cứ theo mấy “accords” chính mà “improviser”, sai đi đâu mà sợ !”  Tôi kéo một chiếc ghế ngồi cạnh, gắn “micro” vào cái giá dựng, hướng “micro” vào thùng đàn và chờ cho Khánh Băng “ra tay” ! 

Đàn xong bản nhạc ấy thì Khánh Băng vẫy tay cảm ơn mọi người  vỗ tay tán thưởng nồng nhiệt; (chả ai khiêu vũ trong lúc anh đàn). Anh quay qua bắt tay tôi, nói khẽ:”Đấy ! Tôi đã bảo ! Có sao đâu !” Và anh cùng với mấy người bạn chào mọi người, kéo nhau ra về.

Đấy là lần đầu tiên và duy nhất trong đời tôi gặp mặt nhạc sĩ Khánh Băng. Tôi còn nhớ mãi dáng dấp đặc biệt nghệ sĩ của ông vào cái đêm hôm đó. Từ đấy về sau, cứ bao giờ có dịp nghe lại bản nhạc “A certain smile” thì tôi chỉ liên tưởng đến có mỗi  hai nhân vật: Một là giọng hát của Johnny Mathis, và hai là nhạc sĩ Khánh Băng với ngón đàn của ông vào một đêm cách đây đã thấm thóat trên 40 năm có dư !

Thanh Trang
Nam Cali, cuối mùa Đông 04-05